31 sie

Elektroniczne certyfikaty rezydencji – zmiana podejścia fiskusa?

W czym tkwi problem?

We wpisie dotyczącym opodatkowania usług niematerialnych zwróciliśmy uwagę, że polscy podatnicy niekiedy zmuszeni są do uzyskania certyfikatu rezydencji od swojego kontrahenta, co pozwala m.in. na obniżenie stawki podatku u źródła albo na jego całkowite wyeliminowanie.

Przez długi czas organy podatkowe prezentowały stanowisko, zgodnie z którym certyfikat rezydencji wydany w formie elektronicznej jest ważny, jeśli nie ma możliwości jego uzyskania w formie dokumentu tradycyjnego. W konsekwencji uznawały, że jeśli zagraniczny organ podatkowy wydaje certyfikat rezydencji także (albo wyłącznie) w formie tradycyjnej, konieczne jest posiadanie jego oryginału.

Praktyka pokazuje jednak, że uzyskanie od kontrahenta oryginału certyfikatu, potwierdzającego miejsce jego rezydencji, może być znacznie utrudnione. Czytaj więcej

21 sie

Jak uniknąć wplątania w karuzelę podatkową – Ministerstwo radzi

Man puts his leg in a trap

Weryfikacja kontrahentów a dobra wiara w VAT

Oszustwa podatkowe w VAT, w tym tzw. karuzele podatkowe, stanowią współcześnie ogromny problem – tak dla budżetu państwa, jak i uczciwych podatników, rzetelnie rozliczających się ze swoich zobowiązań podatkowych.

Patrząc z perspektywy przedsiębiorców jest to zarówno utrudnienie wiążące się z zakłóceniem konkurencji na rynku (oszust może sprzedawać taniej), jak i ryzyko „wplątania” w karuzelę podatkową – tj. nabycia towaru od nieuczciwego kontrahenta i następnie – zakwestionowania odliczenia VAT przez organy podatkowe (względnie sprzedaży towaru do innego państwa UE i zakwestionowania 0% stawki VAT).

W świetle prawa UE i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE, dla zachowania prawa do odliczenia VAT podatnik powinien legitymować się tzw. dobrą wiarą (należytą starannością przy prowadzeniu działalności gospodarczej).

Szeroko o problemie pisaliśmy już w tym wpisach: Dobra wiara a karuzele podatkowe w VAT – jak sobie poradzić z kontrolą podatkową? oraz Detektyw na etacie w firmie – czyli o tzw. dobrej wierze w VAT.

Jak weryfikować kontrahentów?

Czytaj więcej

03 sie

Opodatkowanie niepodzielonych zysków osiągniętych przed 2015 r.

Czym są zyski niepodzielone?

Przekształcenie spółki kapitałowej w spółkę osobową prowadzi do opodatkowania podatkiem dochodowym zysków niepodzielonych. Przepisy prawa podatkowego ani przepisy prawa bilansowego nie definiują pojęcia „zyski niepodzielone”.

Stosownie do przepisów Kodeksu spółek handlowych, zysk może zostać podzielony na różne sposoby. Jak czytamy w art. 192 k.s.h.: „kwota przeznaczona do podziału między wspólników nie może przekraczać zysku za ostatni rok obrotowy, powiększonego o niepodzielone zyski z lat ubiegłych oraz o kwoty przeniesione z utworzonych z zysku kapitałów zapasowego i rezerwowych, które mogą być przeznaczone do podziału”. Jak widać, przepis ten wyraźnie odróżnia kategorię „niepodzielone zyski z lat ubiegłych” od kategorii „kwoty przeniesione z utworzonych z zysków kapitału zapasowego i rezerwowych”.

Do końca 2014 r. opodatkowaniu podlegała jedynie wartość niepodzielonych zysków w spółkach kapitałowych w przypadku przekształcenia ich w spółki osobowe. Biorąc pod uwagę zaprezentowane wyżej rozumienie pojęcia „zyski niepodzielone”, do końca 2014 r. opodatkowaniu nie podlegała wartość zysków przekazanych na kapitał zapasowy (rezerwowy). W tej sytuacji nie możemy bowiem mówić o zyskach niepodzielonych w powyższym ujęciu.

Z dniem 1 stycznia 2015 r. ustawodawca dokonał nowelizacji omawianych przepisów. Obecnie opodatkowaniu podlega także wartość zysku przekazanego na inne kapitały niż kapitał zakładowy w spółce przekształcanej. Przekazanie zysku wypracowanego przez spółkę na kapitał zapasowy (rezerwowy) prowadzi zatem do opodatkowania zysku pozostałego w spółce przekształcanej. Czytaj więcej

18 lip

Pierwsze zasiedlenie w VAT – co zmieni opinia Rzecznika Generalnego w sprawie Kozuba Premium Selection?

3d illustration of building construction concept

Pierwsze zasiedlenie w Trybunale Sprawiedliwości

Jak już pisaliśmy TUTAJ Trybunał Sprawiedliwości UE zajmuje się problemem zgodności polskiej ustawy o VAT z dyrektywą VAT w kontekście pierwszego zasiedlenia. Trybunał zbada, czy pojęcie pierwszego zasiedlenia nie zostało przez Polskę ukształtowane zbyt wąsko w stosunku do tego, czego wymaga dyrektywa.

Trybunał Sprawiedliwości bada sprawę na wniosek NSA, który postanowieniem z 23 lutego 2016 r. (I FSK 1573/14) zwrócił się do TS z pytaniem prejudycjalnym w tym zakresie w postępowaniu dotyczącym spółki Kozuba Premium Selection (w Trybunale sprawie nadano sygnaturę C-308/16).

Opinia Rzecznika Generalnego

4 lipca 2017 r. Rzecznik Generalny Manuel Campos Sánchez-Bordona w opinii wydanej w sprawie Kozuba Premium Selection stwierdził, że polska ustawa o VAT jest niezgodna z dyrektywą w zakresie rozumienia pojęcia pierwszego zasiedlenia.

Rzecznik podkreślił, że pierwszym zasiedleniem (w świetle dyrektywy VAT) jest już samo rozpoczęcie użytkowania budynku czy budowli (w tym także przez inwestora po ich wybudowaniu). Oznacza to, że dla pierwszego zasiedlenia (inaczej niż na gruncie polskiej ustawy o VAT) nie jest konieczne „dokonanie czynności podlegającej opodatkowaniu” (czyli np. sprzedaż, wynajęcie czy wydzierżawienie nieruchomości).

Należy spodziewać się, że Trybunał podzieli pogląd Rzecznika.

Skutki dla praktyki podatkowej

Zgodnie z aktualną praktyką organów podatkowych pierwszym zasiedleniem po wybudowaniu budynku czy budowli jest już samo ich zajęcie do używania. W tym zakresie praktyka ta odpowiada opinii Rzecznika Generalnego.

Trzeba jednak podkreślić, że już w odniesieniu do budynków wybudowanych, lecz ulepszonych organy podatkowe wyrażają dziś jednolicie pogląd, że do pierwszego zasiedlenia konieczne jest dokonanie czynności podlegającej opodatkowaniu (sprzedaż, wynajęcie, wydzierżawienie).

Zgodnie z opinią Rzecznika Generalnego samo rozpoczęcie użytkowania ulepszonego budynku skutkuje jego pierwszym zasiedleniem.

Przykład

Podatnik nabywa budynek na potrzeby własnej działalności i przeprowadza prace adaptacyjne i modernizacyjne (wydatki przekraczają 30% wartości początkowej). Następnie podatnik przenosi swoją siedzibę do zmodernizowanego budynku.

Po upływie kilku lat podatnik sprzedaje budynek. W świetle dotychczasowej praktyki podatkowej sprzedaż taka traktowana byłaby jako pierwsze zasiedlenie i podlegałaby opodatkowaniu VAT (w typowej sytuacji zastosowania nie znajdą także i inne zwolnienia – np. z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT).

Z drugiej strony w świetle opinii Rzecznika Generalnego sprzedaż taka podlegałaby zwolnieniu z VAT jako dokonana po upływie 2 lat od pierwszego zasiedlenia.

Takie rozbieżności mogą powodować stan dużej niepewności na rynku obrotu nieruchomościami.

06 lip

Szansa na niższy podatek u źródła?

Podatek u źródła – od kwoty brutto, czyli bez kosztów

Osoby nieposiadające na terytorium Polski miejsca zamieszkania, siedziby ani zarządu podlegają opodatkowaniu jedynie w odniesieniu do dochodów osiągniętych w Polsce. Ustawy podatkowe w stosunku do niektórych dochodów osiąganych przez te podmioty nakładają obowiązek zapłaty tzw. podatku u źródła. Podatek ten pobierany jest przez płatnika (dokonującego wypłaty należności) według stawki 20% bez możliwości potrącenia kosztów uzyskania przychodów. Czytaj więcej

28 cze

Rozstrzyganie wątpliwości faktycznych na korzyść podatnika a zasada in dubio pro tributario

Different direction concept. Young businessman not sure where to go

Na czym mogą polegać wątpliwości?

Właściwe rozliczenie się z podatków wymaga ustalenia przez podatnika dwóch elementów: faktów oraz prawa. Wypełniając deklarację podatkową trzeba zatem po pierwsze odtworzyć swoją wiedzę o wszelkich okolicznościach faktycznych – zdarzeniach, czynnościach, umowach, transakcjach itd., które mogą mieć wpływ na wysokość podatku.

Po drugie natomiast trzeba ustalić, jakie przepisy mają zastosowanie do sprawy podatnika, czy obowiązują czy też zostały zmienione oraz wreszcie – należy dokonać ich interpretacji (wykładni).

W odniesieniu do obu tych elementów mogą pojawić się wątpliwości, których nie można usunąć.

Wątpliwości te może też mieć organ podatkowy, który kontrolując prawidłowość rozliczeń podatnika nie będzie w stanie:

a) ustalić stanu faktycznego (np. brak dowodów) bądź też

b) rozstrzygnąć dylematów interpretacyjnych.

W mojej ocenie przypadek a) jest większym problemem w praktyce. O ile bowiem dylematy interpretacyjne można rozwikłać przy zastosowaniu odpowiednich zasad wykładni, to z ustaleniem faktów – w braku dowodów i po upływie dłuższego czasu od danego zdarzenia – może być już gorzej.

Zasada in dubio pro tributario – na czym polega?

Czytaj więcej

22 cze

Przeniesienie praw do wyników badań finansowanych dotacją w VAT

Finanzspritze auf weiem Hintergrund mit Mnzen

Dotacje w projektach badawczych

W jednym z ubiegłorocznych wpisów poruszyliśmy zagadnienie dotacji w podstawie opodatkowania VAT. Podatnicy realizujący projekty naukowe i badawcze szeroko korzystają z możliwości dofinansowania publicznego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR). Często umowy o dofinansowanie przewidują przeniesienie praw autorskich do wyników badań na Skarb Państwa lub podmiot, który dokona ich komercjalizacji. W niniejszym wpisie zajmiemy się praktyką organów podatkowych w zakresie VAT od tego rodzaju dotacji. Czytaj więcej

08 cze

Zapłata gotówką a koszty uzyskania przychodów

Kiedy trzeba płacić przez rachunek płatniczy?

Od 1 stycznia 2017 r. podatnicy PIT i CIT nie mogą zaliczać do kosztów uzyskania przychodów wydatku w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji o wartości powyżej 15 000 zł została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego. Należy podkreślić, że ograniczenie to dotyczy przedsiębiorców dokonujących transakcji z innymi przedsiębiorcami oraz jest niezależne od liczby płatności – istotna jest wartość transakcji. Czytaj więcej

05 cze

Sprzedaż nieruchomości po śmierci małżonka – uchwała NSA

Divide HouseKiedy sprzedaż nieruchomości podlega wyłączeniu z opodatkowania w podatku dochodowym?

Odpłatne zbycie nieruchomości (poza działalnością gospodarczą) nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, jeśli zostanie dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie danej nieruchomości.

Dwie linie orzecznicze

Powstaje przy tym pytanie, w jaki sposób liczyć ten termin w sytuacji, w której nieruchomość nabywana jest do majątku wspólnego małżonków, a następnie, po śmierci jednego z małżonków, drugi nabywa przypadający zmarłemu udział i sprzedaje całą nieruchomość.

Czytaj więcej

29 maj

Budowa na wydzierżawionym gruncie – rozliczenie nakładów w VAT

Fotolia_86412127_S

Budowa na cudzym gruncie

Nie należą do rzadkości sytuacje, gdy podatnik wznosi obiekt budowlany na nieruchomości, która nie stanowi jego własności. Może być to przypadek budowy na gruncie, do którego podatnik posiada określony tytuł prawny lub budowa zupełnie „nieświadoma” (np. przekroczenie granic działki). W niniejszym wpisie zajmiemy się sytuacją budowy budynku przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu VAT na nieruchomości gruntowej używanej przez niego na podstawie umowy dzierżawy. Czytaj więcej