28 cze

Rozstrzyganie wątpliwości faktycznych na korzyść podatnika a zasada in dubio pro tributario

Different direction concept. Young businessman not sure where to go

Na czym mogą polegać wątpliwości?

Właściwe rozliczenie się z podatków wymaga ustalenia przez podatnika dwóch elementów: faktów oraz prawa. Wypełniając deklarację podatkową trzeba zatem po pierwsze odtworzyć swoją wiedzę o wszelkich okolicznościach faktycznych – zdarzeniach, czynnościach, umowach, transakcjach itd., które mogą mieć wpływ na wysokość podatku.

Po drugie natomiast trzeba ustalić, jakie przepisy mają zastosowanie do sprawy podatnika, czy obowiązują czy też zostały zmienione oraz wreszcie – należy dokonać ich interpretacji (wykładni).

W odniesieniu do obu tych elementów mogą pojawić się wątpliwości, których nie można usunąć.

Wątpliwości te może też mieć organ podatkowy, który kontrolując prawidłowość rozliczeń podatnika nie będzie w stanie:

a) ustalić stanu faktycznego (np. brak dowodów) bądź też

b) rozstrzygnąć dylematów interpretacyjnych.

W mojej ocenie przypadek a) jest większym problemem w praktyce. O ile bowiem dylematy interpretacyjne można rozwikłać przy zastosowaniu odpowiednich zasad wykładni, to z ustaleniem faktów – w braku dowodów i po upływie dłuższego czasu od danego zdarzenia – może być już gorzej.

Zasada in dubio pro tributario – na czym polega?

Czytaj więcej

05 cze

Sprzedaż nieruchomości po śmierci małżonka – uchwała NSA

Divide HouseKiedy sprzedaż nieruchomości podlega wyłączeniu z opodatkowania w podatku dochodowym?

Odpłatne zbycie nieruchomości (poza działalnością gospodarczą) nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, jeśli zostanie dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie danej nieruchomości.

Dwie linie orzecznicze

Powstaje przy tym pytanie, w jaki sposób liczyć ten termin w sytuacji, w której nieruchomość nabywana jest do majątku wspólnego małżonków, a następnie, po śmierci jednego z małżonków, drugi nabywa przypadający zmarłemu udział i sprzedaje całą nieruchomość.

Czytaj więcej

12 maj

Spieszmy się kochać interpretacje podatkowe…

Depressed wet man holding a broken turned up umbrella by the wind

Upadek interpretacji indywidualnych?

Indywidualne interpretacje prawa podatkowego to jedno z najważniejszych osiągnięć polskiego systemu podatkowego ostatniego ćwierćwiecza. Naszemu prawu podatkowemu można zarzucić wiele, ale z modelu interpretacji indywidualnych, jako mechanizmu ochrony praw podatnika, możemy być dumni.

Niestety, w ostatnim czasie zaobserwować można bardzo niepokojącą tendencję pomniejszania roli interpretacji indywidualnych – zarówno w drodze zmian legislacyjnych, jak i poprzez praktykę uchylania się od wydawania interpretacji przez organy podatkowe.

Trudno nie oprzeć się wrażeniu, że działania te mają na celu zniechęcenie podatników do korzystania z instrumentu interpretacji indywidualnej, co w kontekście zaostrzania prawa podatkowego i rosnącego stopnia jego skomplikowania byłoby fatalne dla podatników (szczególnie dla tzw. uczciwych, o których państwo powinno akurat dbać, bo to z nich ma wpływy budżetowe!). Czytaj więcej

28 kwi

Odwrotne obciążenie w VAT a usługi budowlane – PRAKTYCZNY PORADNIK!

Plac budowy

Mija właśnie 5 miesięcy od wprowadzenia do ustawy o VAT przepisów o odwrotnym obciążeniu dla usług budowlanych. Pomimo publikacji objaśnień MF i rosnącej liczby interpretacji indywidualnych wiele istotnych problemów wciąż pozostaje bez rozwiązania.

Pokusiliśmy się zatem o stworzenie opracowania, które mogłoby choć w części pomóc rozstrzygnąć  pojawiające się dylematy w tym zakresie. Opisaliśmy problemy i wątpliwości, z którymi zetknęliśmy się podczas pracy z przedstawicielami branży budowlanej i uporządkowaliśmy je wraz z propozycjami rozwiązań.

Zachęcamy do pobrania naszego e-booka. Poradnik to 24 strony praktycznych porad, wyjaśnień i przykładów.

WL TAX odwrotne obciążenie mini

POBIERZ

Zapraszamy także do zapoznania się z naszym wcześniejszym wpisem, w którym piszemy o problemach z odwrotnym obciążeniem w branży budowlanej. Wpis można znaleźć TUTAJ.

13 kwi

Czy można wykreślić hipotekę ZUS?

Solving Home Mortgage Problems Businesswoman putting the puzzle pieces together to find a solution to home mortgage problems. The woman and house is on a separate labeled layer from the background.

Hipoteka ZUS a przedawnienie

Należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mogą być zabezpieczone hipoteką (szczegółowe zasady ustanawiania hipoteki określa art. 26 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Należności z tytułu składek przedawniają się z upływem 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne – z zastrzeżeniem możliwości zawieszenia czy przerwania biegu terminu przedawnienia.

Należności względem ZUS podlegają jednak szczególnym zasadom przedawnienia w sytuacji, w której doszło do ich zabezpieczenia poprzez wpis hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości dłużnika. W takim wypadku należności te nie podlegają przedawnieniu, ale po upływie terminu przedawnienia mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki (analogiczna zasada obejmuje zabezpieczenia w formie ustanowienia zastawu).

Hipoteki urzędu skarbowego a wyrok Trybunału Konstytucyjnego

Jak już pisaliśmy TUTAJ zobowiązania podatkowe nie ulegają przedawnieniu, jeśli zostały zabezpieczone hipoteką (choć mogą być egzekwowane wyłącznie z przedmiotu hipoteki). Zasada ta, obecnie unormowana w art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, została jednak uznana za niezgodna z Konstytucją w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r. (SK 40/12). Co ciekawe Trybunał zakwestionował wówczas konstytucyjność art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, którego treść „przeniesiono” do obecnie obowiązującego § 8.

Zgodnie jednak z utrwaloną linią orzeczniczą, mimo że TK nie badał zgodności z Konstytucją obecnie obowiązującego art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, to z uwagi na fakt, iż treść § 6 i § 8 była w zasadzie prawie identyczna, należy uznać, że wyrok TK z 8 października 2013 r. stanowi podstawę do odmowy stosowania art. 70 § 8 Ordynacji. 

W konsekwencji, jeśli tylko upłynął termin przedawnienia danego zobowiązania podatkowego, to mimo, iż zostało zabezpieczone hipoteką, należy uznać, że uległo przedawnieniu. Otwiera to drogę do wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej. 

A co z hipotekami ustanowionymi na rzecz ZUS?

Czytaj więcej

23 mar

Parkowanie pod domem a 100% odliczenia VAT

cars patternSamochody osobowe – kiedy pełne prawo do odliczenia VAT?

Zgodnie z przepisami ustawy o VAT przedsiębiorca ma prawo do odliczenia 100% VAT z faktury dokumentującej nabycie czy leasing samochodu osobowego oraz wydatków związanych z jego eksploatacją wówczas, gdy samochody te są wykorzystywane wyłącznie do celów działalności gospodarczej.

Chodzi tu z jednej strony o samochody, których konstrukcja generalnie wyklucza możliwość prywatnego użytku (takie jak np. pojazdy specjalne, auta z jednym rzędem siedzeń z przegrodą – typu van, samochody typu pickup itp.), z drugiej o pojazdy, które są wykorzystywane w sposób, który wyklucza ich wykorzystanie poza działalnością gospodarczą.

„Wyklucza” – jedno słowo, wiele problemów

Czytaj więcej

02 mar

Krajowa Administracja Skarbowa – czy uczciwi nie mają się czego bać?

Interrogation of the guilty man in the police station. Investigation room.

KAS – pomysł na lepszą administrację skarbową

1 marca 2017 r. obudziliśmy się w nowej rzeczywistości. W tym dniu w życie weszła ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej, którą zreformowano system organów skarbowych oraz system kontroli podatników. 

Za pomysłem tej reformy stało kilka założeń, w tym m.in. (za uzasadnieniem projektu ustawy o KAS):

  • eliminacja rozproszenia i dualizmu organów kontrolujących podatnika (urzędy skarbowe, urzędy kontroli skarbowej) oraz dualizmu procedur kontrolnych (kontrola podatkowa, postępowanie kontrolne);
  • konieczność ograniczenia skali oszustw podatkowych i zwiększenie skuteczności poboru należności podatkowych i celnych;
  • zapewnienie obsługi podatnika na wysokim poziomie
Eliminacja dualizmu?

Czytaj więcej

10 lut

Sprzedajesz bądź kupujesz zorganizowaną część przedsiębiorstwa (ZCP)? Zachowaj czujność!

Factory building. Manufacturing factory building. Factory vector flat illustration. Industrial factory building. Factory icon. Manufacture building, industria building concept.

Gdzie pojawia się problem?

Z problematyką zorganizowanej części przedsiębiorstwa spotykamy się w różnych sytuacjach. Dokonanie właściwej oceny, czy dany zespół składników majątkowych stanowi ZCP jest istotne np. przy sprzedaży, darowiźnie czy aporcie do spółki – z punktu widzenia wyłączenia takiej transakcji z VAT. Kwestia ta ma również znaczenie przy aporcie do spółki kapitałowej (wyłączenie bądź zwolnienie z opodatkowania w podatkach dochodowych, a także w pewnych przypadkach wyłączenie z opodatkowania PCC) oraz podziale przez wydzielenie (neutralność podatkowa oraz brak odpowiedzialności nabywcy za zaległości podatkowe zbywającego).

Transakcje zbycia ZCP – ryzyko dla zbywającego…

Czytaj więcej

26 sty

Aport do spółki osobowej a PCC – czy podstawą opodatkowania jest wartość wkładu czy wartość rynkowa?

value price concept on balance scale

Wniesienie wkładu do spółki osobowej traktowane jest jako zmiana umowy spółki osobowej i podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Ustawa przewiduje dla takiej czynności 0,5% stawkę podatkową. Pozostaje pytanie o to, w jaki sposób ustalić wysokość podstawy opodatkowania oraz czy organy podatkowe mają prawo do szacowania deklarowanych przez podatnika wartości.

Trzeba bowiem pamiętać, że w przypadku np. umowy sprzedaży podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa rzeczy (lub prawa majątkowego). Jeśli wartość przedmiotu czynności nie odpowiada, według organu podatkowego, wartości rynkowej, organ może wezwać podatnika m.in. do jej podwyższenia, a następnie ewentualnie do jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego. 

Czy podobna procedura może być zastosowana w sytuacji, w której podatnik deklaruje niższą wartość wkładu niż wartość rynkowa jego przedmiotu?

Artykuł 6 ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy o PCC stanowi, że podstawą opodatkowania przy wniesieniu wkładu do spółki osobowej jest wartość wkładów powiększających majątek tej spółki. Co istotne, przepis ten nie odwołuje się do pojęcia wartości rynkowej (tak, jak czyni to powołany wyżej art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC, dotyczący ustalenia podstawy opodatkowania przy umowie sprzedaży), ale wyłącznie do wartości wkładu, która jest deklarowana przez wspólników wnoszących wkład i nie musi odpowiadać wartości rynkowej przedmiotu wkładu.

W związku z tym brak jest podstaw prawnych do szacowania wartości przedmiotu wkładu i opodatkowaniem PCC jego wartości rynkowej.

Pogląd ten potwierdzają interpretacje indywidualne organów podatkowych. Warto wskazać w tym miejscu przykładowo następujące rozstrzygnięcia:

  • interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 10 listopada 2016 r. (2461.IBPB-2-1.4514.531.2016.1.HK),
  • interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 30 czerwca 2016 r. (IBPB-2-1/4514-288/16/PM),
  • interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 17 maja 2016 r. (IPPB2/4514-108/16-3/LS),
  • interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 17 maja 2016 r. (IPPB2/4514-538/15-2/MZ).

 

19 sty

Toporem w podatnika tylko wyjątkowo – czyli o rygorze natychmiastowej wykonalności

Businessman afraid of a huge shadow hand holding an axe concept on background

Rygor natychmiastowej wykonalności – środek wyjątkowy

Nieostateczna decyzja podatkowa nie podlega wykonaniu. Taką zasadę wprowadza Ordynacja podatkowa i dzięki niej do momentu zakończenia sporu przed organami podatkowymi podatnik może oczekiwać, że domniemana (bo przecież spór się jeszcze nie zakończył!) zaległość podatkowa nie zostanie przymusowo ściągnięta.

Ponieważ absolutyzowanie tej zasady mogłoby w niektórych przypadkach uderzać w skuteczność egzekucji podatków (co gdy podatnik ucieka z majątkiem?) ustawodawca zastrzegł, że w wyjątkowych przypadkach można nadać decyzji nieostatecznej (decyzji organu I instancji jeszcze przed upływem terminu do wniesienia odwołania) rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowienie nadające rygor otwiera drogę do prowadzenia egzekucji, a także może mieć wpływ na przerwanie biegu terminu przedawnienia (o czym napiszemy w jednym z kolejnych wpisów).

Powstaje zatem pytanie: pod jakimi warunkami organ podatkowy może nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności? Jak podatnik może się bronić?

Czytaj więcej