16 lis

Wyrok TSUE w sprawie C-308/16 Kozuba Premium Selection – rewolucja w opodatkowaniu VAT dostawy nieruchomości?

hausW końcu stabilizacja?

Zasady opodatkowania VAT dostawy budynków i budowli mimo niezmienności przepisów w ostatnich latach ulegały radykalnym zmianom. Wynika to ze zmian praktyki interpretacyjnej organów podatkowych i sądów administracyjnych, o czym pisaliśmy już wielokrotnie na blogu.

Długo oczekiwany wyrok TSUE w sprawie Kozuba Premium Selection miał ustabilizować tę praktykę i w części tak się stało. Trybunał potwierdził, że ustawa o VAT w zakresie, w jakim definiuje pojęcie pierwszego zasiedlenia, jest sprzeczna z dyrektywą VAT. Pierwszym zasiedleniem powinno być zatem pierwsze zajęcie nieruchomości do używania (niekoniecznie zatem musi dojść do oddania nieruchomości osobie trzeciej „w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu”)

Czy znów rewolucja?

Czytaj więcej

02 lis

Należyta staranność w VAT – 5 wskazówek WSA we Wrocławiu – stop szaleństwu?

ビジネスマン マルチタスク 忙しい

Karuzele podatkowe w VAT – kto na tym traci?

O nadużyciach w VAT pisaliśmy już wielokrotnie na blogu. Wskazywaliśmy jak uniknąć wplątania w karuzelę podatkową, jak poradzić sobie z kontrolą podatkową w tym zakresie oraz o tym, że z praktyki orzeczniczej wynika, że najlepiej byłoby zatrudnić w firmie na stałe detektywa.

Skala przestępstw w VAT jest ogromna – traci na tym jednak nie tylko Skarb Państwa, ale także rzetelni podatnicy, którzy są pozbawiani prawa do odliczenia podatku naliczonego bądź prawa do zastosowania stawki 0% w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów.

W świetle praktyki organów podatkowych, ale także, niestety, sądów administracyjnych niezwykle trudno jest uniknąć negatywnych konsekwencji podatkowych w sytuacji, w której nawet uczciwy i rzetelny podatnik zostaje „wplątany” w karuzelę podatkową przez profesjonalnego oszusta.

Na tym tle wyróżnia się bardzo ciekawy wyrok WSA we Wrocławiu z 21 czerwca 2016 r. (I SA/Wr 1341/16), w którym Sąd bardzo rzeczowo i kompleksowo analizuje orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE w tym zakresie i w oparciu o nie formułuje szereg wytycznych i wskazówek dotyczących fundamentalnych reguł prowadzenia postępowań podatkowych dotyczących należytej staranności w VAT. Co istotne WSA we Wrocławiu nie „wyjmuje” tez poszczególnych orzeczeń TSUE z kontekstu i nie posługuje się skrótami.

Czytaj więcej

05 paź

Sądy ratują interpretacje podatkowe

Male judge with a gavel presides over court proceeding, EPS 8 vector silhouette, no white objectsInterpretacje indywidualne – groźna praktyka skarbówki

W jednym z poprzednich wpisów pisaliśmy o zdarzających się, niepokojących przypadkach ograniczania dostępu do interpretacji podatkowych (zobacz wpis: Spieszmy się kochać interpretacje podatkowe).

Jednym z przejawów takiej praktyki jest sformułowanie przez organ wydający interpretację żądania uzupełnienia wnioskude facto przerzucenie na wnioskodawcę ciężaru rozwiązania problemu prawnego. 

Pisaliśmy już o przypadkach takiego działania w odniesieniu do wniosków, w których podatnicy pytali o to, czy zbywany zespół składników majątkowych stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa (organ pyta wówczas, czy ów zespół jest wyodrębniony organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie – odpowiedź na to pytanie skutkuje wydaniem „pozytywnej” interpretacji, która jednak nie ma w praktyce żadnych walorów ochronnych).

Problem ten dotyczy jednak całego szeregu innych problemów, o które pytają podatnicy (pierwsze zasiedlenie, prawo do zastosowania 8% stawki VAT czy też ulga na badania i rozwój w podatkach dochodowych).

Czytaj więcej

21 sie

Jak uniknąć wplątania w karuzelę podatkową – Ministerstwo radzi

Man puts his leg in a trap

Weryfikacja kontrahentów a dobra wiara w VAT

Oszustwa podatkowe w VAT, w tym tzw. karuzele podatkowe, stanowią współcześnie ogromny problem – tak dla budżetu państwa, jak i uczciwych podatników, rzetelnie rozliczających się ze swoich zobowiązań podatkowych.

Patrząc z perspektywy przedsiębiorców jest to zarówno utrudnienie wiążące się z zakłóceniem konkurencji na rynku (oszust może sprzedawać taniej), jak i ryzyko „wplątania” w karuzelę podatkową – tj. nabycia towaru od nieuczciwego kontrahenta i następnie – zakwestionowania odliczenia VAT przez organy podatkowe (względnie sprzedaży towaru do innego państwa UE i zakwestionowania 0% stawki VAT).

W świetle prawa UE i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE, dla zachowania prawa do odliczenia VAT podatnik powinien legitymować się tzw. dobrą wiarą (należytą starannością przy prowadzeniu działalności gospodarczej).

Szeroko o problemie pisaliśmy już w tym wpisach: Dobra wiara a karuzele podatkowe w VAT – jak sobie poradzić z kontrolą podatkową? oraz Detektyw na etacie w firmie – czyli o tzw. dobrej wierze w VAT.

Jak weryfikować kontrahentów?

Czytaj więcej

18 lip

Pierwsze zasiedlenie w VAT – co zmieni opinia Rzecznika Generalnego w sprawie Kozuba Premium Selection?

3d illustration of building construction concept

Pierwsze zasiedlenie w Trybunale Sprawiedliwości

Jak już pisaliśmy TUTAJ Trybunał Sprawiedliwości UE zajmuje się problemem zgodności polskiej ustawy o VAT z dyrektywą VAT w kontekście pierwszego zasiedlenia. Trybunał zbada, czy pojęcie pierwszego zasiedlenia nie zostało przez Polskę ukształtowane zbyt wąsko w stosunku do tego, czego wymaga dyrektywa.

Trybunał Sprawiedliwości bada sprawę na wniosek NSA, który postanowieniem z 23 lutego 2016 r. (I FSK 1573/14) zwrócił się do TS z pytaniem prejudycjalnym w tym zakresie w postępowaniu dotyczącym spółki Kozuba Premium Selection (w Trybunale sprawie nadano sygnaturę C-308/16).

Opinia Rzecznika Generalnego

4 lipca 2017 r. Rzecznik Generalny Manuel Campos Sánchez-Bordona w opinii wydanej w sprawie Kozuba Premium Selection stwierdził, że polska ustawa o VAT jest niezgodna z dyrektywą w zakresie rozumienia pojęcia pierwszego zasiedlenia.

Rzecznik podkreślił, że pierwszym zasiedleniem (w świetle dyrektywy VAT) jest już samo rozpoczęcie użytkowania budynku czy budowli (w tym także przez inwestora po ich wybudowaniu). Oznacza to, że dla pierwszego zasiedlenia (inaczej niż na gruncie polskiej ustawy o VAT) nie jest konieczne „dokonanie czynności podlegającej opodatkowaniu” (czyli np. sprzedaż, wynajęcie czy wydzierżawienie nieruchomości).

Należy spodziewać się, że Trybunał podzieli pogląd Rzecznika.

Skutki dla praktyki podatkowej

Zgodnie z aktualną praktyką organów podatkowych pierwszym zasiedleniem po wybudowaniu budynku czy budowli jest już samo ich zajęcie do używania. W tym zakresie praktyka ta odpowiada opinii Rzecznika Generalnego.

Trzeba jednak podkreślić, że już w odniesieniu do budynków wybudowanych, lecz ulepszonych organy podatkowe wyrażają dziś jednolicie pogląd, że do pierwszego zasiedlenia konieczne jest dokonanie czynności podlegającej opodatkowaniu (sprzedaż, wynajęcie, wydzierżawienie).

Zgodnie z opinią Rzecznika Generalnego samo rozpoczęcie użytkowania ulepszonego budynku skutkuje jego pierwszym zasiedleniem.

Przykład

Podatnik nabywa budynek na potrzeby własnej działalności i przeprowadza prace adaptacyjne i modernizacyjne (wydatki przekraczają 30% wartości początkowej). Następnie podatnik przenosi swoją siedzibę do zmodernizowanego budynku.

Po upływie kilku lat podatnik sprzedaje budynek. W świetle dotychczasowej praktyki podatkowej sprzedaż taka traktowana byłaby jako pierwsze zasiedlenie i podlegałaby opodatkowaniu VAT (w typowej sytuacji zastosowania nie znajdą także i inne zwolnienia – np. z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT).

Z drugiej strony w świetle opinii Rzecznika Generalnego sprzedaż taka podlegałaby zwolnieniu z VAT jako dokonana po upływie 2 lat od pierwszego zasiedlenia.

Takie rozbieżności mogą powodować stan dużej niepewności na rynku obrotu nieruchomościami.

28 cze

Rozstrzyganie wątpliwości faktycznych na korzyść podatnika a zasada in dubio pro tributario

Different direction concept. Young businessman not sure where to go

Na czym mogą polegać wątpliwości?

Właściwe rozliczenie się z podatków wymaga ustalenia przez podatnika dwóch elementów: faktów oraz prawa. Wypełniając deklarację podatkową trzeba zatem po pierwsze odtworzyć swoją wiedzę o wszelkich okolicznościach faktycznych – zdarzeniach, czynnościach, umowach, transakcjach itd., które mogą mieć wpływ na wysokość podatku.

Po drugie natomiast trzeba ustalić, jakie przepisy mają zastosowanie do sprawy podatnika, czy obowiązują czy też zostały zmienione oraz wreszcie – należy dokonać ich interpretacji (wykładni).

W odniesieniu do obu tych elementów mogą pojawić się wątpliwości, których nie można usunąć.

Wątpliwości te może też mieć organ podatkowy, który kontrolując prawidłowość rozliczeń podatnika nie będzie w stanie:

a) ustalić stanu faktycznego (np. brak dowodów) bądź też

b) rozstrzygnąć dylematów interpretacyjnych.

W mojej ocenie przypadek a) jest większym problemem w praktyce. O ile bowiem dylematy interpretacyjne można rozwikłać przy zastosowaniu odpowiednich zasad wykładni, to z ustaleniem faktów – w braku dowodów i po upływie dłuższego czasu od danego zdarzenia – może być już gorzej.

Zasada in dubio pro tributario – na czym polega?

Czytaj więcej

05 cze

Sprzedaż nieruchomości po śmierci małżonka – uchwała NSA

Divide HouseKiedy sprzedaż nieruchomości podlega wyłączeniu z opodatkowania w podatku dochodowym?

Odpłatne zbycie nieruchomości (poza działalnością gospodarczą) nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, jeśli zostanie dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie danej nieruchomości.

Dwie linie orzecznicze

Powstaje przy tym pytanie, w jaki sposób liczyć ten termin w sytuacji, w której nieruchomość nabywana jest do majątku wspólnego małżonków, a następnie, po śmierci jednego z małżonków, drugi nabywa przypadający zmarłemu udział i sprzedaje całą nieruchomość.

Czytaj więcej

12 maj

Spieszmy się kochać interpretacje podatkowe…

Depressed wet man holding a broken turned up umbrella by the wind

Upadek interpretacji indywidualnych?

Indywidualne interpretacje prawa podatkowego to jedno z najważniejszych osiągnięć polskiego systemu podatkowego ostatniego ćwierćwiecza. Naszemu prawu podatkowemu można zarzucić wiele, ale z modelu interpretacji indywidualnych, jako mechanizmu ochrony praw podatnika, możemy być dumni.

Niestety, w ostatnim czasie zaobserwować można bardzo niepokojącą tendencję pomniejszania roli interpretacji indywidualnych – zarówno w drodze zmian legislacyjnych, jak i poprzez praktykę uchylania się od wydawania interpretacji przez organy podatkowe.

Trudno nie oprzeć się wrażeniu, że działania te mają na celu zniechęcenie podatników do korzystania z instrumentu interpretacji indywidualnej, co w kontekście zaostrzania prawa podatkowego i rosnącego stopnia jego skomplikowania byłoby fatalne dla podatników (szczególnie dla tzw. uczciwych, o których państwo powinno akurat dbać, bo to z nich ma wpływy budżetowe!). Czytaj więcej

28 kwi

Odwrotne obciążenie w VAT a usługi budowlane – PRAKTYCZNY PORADNIK!

Plac budowy

Mija właśnie 5 miesięcy od wprowadzenia do ustawy o VAT przepisów o odwrotnym obciążeniu dla usług budowlanych. Pomimo publikacji objaśnień MF i rosnącej liczby interpretacji indywidualnych wiele istotnych problemów wciąż pozostaje bez rozwiązania.

Pokusiliśmy się zatem o stworzenie opracowania, które mogłoby choć w części pomóc rozstrzygnąć  pojawiające się dylematy w tym zakresie. Opisaliśmy problemy i wątpliwości, z którymi zetknęliśmy się podczas pracy z przedstawicielami branży budowlanej i uporządkowaliśmy je wraz z propozycjami rozwiązań.

Zachęcamy do pobrania naszego e-booka. Poradnik to 24 strony praktycznych porad, wyjaśnień i przykładów.

WL TAX odwrotne obciążenie mini

POBIERZ

Zapraszamy także do zapoznania się z naszym wcześniejszym wpisem, w którym piszemy o problemach z odwrotnym obciążeniem w branży budowlanej. Wpis można znaleźć TUTAJ.

13 kwi

Czy można wykreślić hipotekę ZUS?

Solving Home Mortgage Problems Businesswoman putting the puzzle pieces together to find a solution to home mortgage problems. The woman and house is on a separate labeled layer from the background.

Hipoteka ZUS a przedawnienie

Należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mogą być zabezpieczone hipoteką (szczegółowe zasady ustanawiania hipoteki określa art. 26 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Należności z tytułu składek przedawniają się z upływem 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne – z zastrzeżeniem możliwości zawieszenia czy przerwania biegu terminu przedawnienia.

Należności względem ZUS podlegają jednak szczególnym zasadom przedawnienia w sytuacji, w której doszło do ich zabezpieczenia poprzez wpis hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości dłużnika. W takim wypadku należności te nie podlegają przedawnieniu, ale po upływie terminu przedawnienia mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki (analogiczna zasada obejmuje zabezpieczenia w formie ustanowienia zastawu).

Hipoteki urzędu skarbowego a wyrok Trybunału Konstytucyjnego

Jak już pisaliśmy TUTAJ zobowiązania podatkowe nie ulegają przedawnieniu, jeśli zostały zabezpieczone hipoteką (choć mogą być egzekwowane wyłącznie z przedmiotu hipoteki). Zasada ta, obecnie unormowana w art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, została jednak uznana za niezgodna z Konstytucją w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r. (SK 40/12). Co ciekawe Trybunał zakwestionował wówczas konstytucyjność art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, którego treść „przeniesiono” do obecnie obowiązującego § 8.

Zgodnie jednak z utrwaloną linią orzeczniczą, mimo że TK nie badał zgodności z Konstytucją obecnie obowiązującego art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, to z uwagi na fakt, iż treść § 6 i § 8 była w zasadzie prawie identyczna, należy uznać, że wyrok TK z 8 października 2013 r. stanowi podstawę do odmowy stosowania art. 70 § 8 Ordynacji. 

W konsekwencji, jeśli tylko upłynął termin przedawnienia danego zobowiązania podatkowego, to mimo, iż zostało zabezpieczone hipoteką, należy uznać, że uległo przedawnieniu. Otwiera to drogę do wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej. 

A co z hipotekami ustanowionymi na rzecz ZUS?

Czytaj więcej