23 kwi

Sukcesja firm rodzinnych i amortyzacja majątku otrzymanego w spadku i darowiźnie – niedokończona akcja ratunkowa

Human Family Figures On Top Of Human Hand Arranging Wooden Blocks

 

Niedawno (w tym wpisie) zwracaliśmy uwagę na pogorszenie sytuacji firm rodzinnych w związku z ograniczeniem możliwości zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od majątku otrzymanego w spadku i darowiźnie.

Wskazywaliśmy, że radykalne ograniczenia w tym zakresie miały być złagodzone stosowną nowelizacją. Ministerstwo Finansów już 30 listopada 2017 r. zapowiedziało szybką zmianę nie do końca przemyślanych przepisów, wyłączających możliwość uwzględniania w kosztach odpisów od majątku otrzymanego w spadku i darowizny.

Planowane rozwiązanie, mające na celu dopuszczenie kontynuacji amortyzacji przez spadkobiercę majątku otrzymanego w darowiźnie i przywracające możliwość dokonywania odpisów od wartości rynkowej majątku nabytego w drodze spadku, miało zostać szybko uchwalone i wejść w życie ze skutkiem od 1 stycznia 2018 r. (wstecznie).

Czytaj więcej

08 mar

Zmiana pojęcia pierwszego zasiedlenia w ustawie o VAT – co oznacza w praktyce?

Mortgage concept. Money and housePierwsze zasiedlenie w VAT – historii ciąg dalszy

Na naszym blogu wielokrotnie poruszaliśmy problematykę opodatkowania obrotu nieruchomościami w VAT, w tym w szczególności kwestię tzw. pierwszego zasiedlenia. Byliśmy świadkami swojego rodzaju pełzającej rewolucji w zakresie kształtowania się znaczenia tego pojęcia. Pisaliśmy o wyroku NSA z 14 maja 2015 r.,pytaniu prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości UE i wreszcie o samym wyroku TSUE w sprawie Kozuba.

Dziś mamy ciąg dalszy procesu ustalania znaczenia pojęcia „pierwsze zasiedlenie” – tym razem jednak zmiany w tym zakresie będą miały charakter normatywny. Ministerstwo Finansów w projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z 13 stycznia 2018 r. proponuje modyfikację definicji pierwszego zasiedlenia, ustanowionej w art. 2 pkt 14 ustawy o VAT.

Dostrzegając niezgodność dotychczas obowiązujących przepisów w tym zakresie Ministerstwo proponuje, aby pierwszym zasiedleniem było także rozpoczęcie użytkowanie na potrzeby własne budynków, budowli i ich części po ich wybudowaniu lub kwalifikowanym ulepszeniu.

Czytaj więcej

02 lut

Majątek otrzymany w darowiźnie – niekorzystne skutki podatkowe w 2018 roku!

heredity concept, Legacy Real Estate

Amortyzacja majątku otrzymanego w darowiźnie bądź spadku do końca 2017 roku

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT) w razie nabycia składnika majątku (środka trwałego, wartości niematerialnej i prawnej) w drodze spadku bądź darowizny jego wartością początkową, od której dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, jest, co do zasady, wartość rynkowa.

Do końca 2017 r. w ustawie funkcjonował art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a, w myśl którego do kosztów uzyskania przychodów nie zaliczało się odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej składników majątku nabytych nieodpłatnie (po spełnieniu określonych przesłanek) – chyba że nabycie nastąpiło w drodze spadku bądź darowizny.

Oznaczało to, że w razie nabycia np. nieruchomości w spadku czy w darowiźnie – spadkobierca bądź obdarowany miał prawo do zaliczania do kosztów odpisów od jej wartości rynkowej.

Co nowego od 1 stycznia 2018 roku?

Czytaj więcej

16 lis

Wyrok TSUE w sprawie C-308/16 Kozuba Premium Selection – rewolucja w opodatkowaniu VAT dostawy nieruchomości?

hausW końcu stabilizacja?

Zasady opodatkowania VAT dostawy budynków i budowli mimo niezmienności przepisów w ostatnich latach ulegały radykalnym zmianom. Wynika to ze zmian praktyki interpretacyjnej organów podatkowych i sądów administracyjnych, o czym pisaliśmy już wielokrotnie na blogu.

Długo oczekiwany wyrok TSUE w sprawie Kozuba Premium Selection miał ustabilizować tę praktykę i w części tak się stało. Trybunał potwierdził, że ustawa o VAT w zakresie, w jakim definiuje pojęcie pierwszego zasiedlenia, jest sprzeczna z dyrektywą VAT. Pierwszym zasiedleniem powinno być zatem pierwsze zajęcie nieruchomości do używania (niekoniecznie zatem musi dojść do oddania nieruchomości osobie trzeciej „w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu”)

Czy znów rewolucja?

Czytaj więcej

02 lis

Należyta staranność w VAT – 5 wskazówek WSA we Wrocławiu – stop szaleństwu?

ビジネスマン マルチタスク 忙しい

Karuzele podatkowe w VAT – kto na tym traci?

O nadużyciach w VAT pisaliśmy już wielokrotnie na blogu. Wskazywaliśmy jak uniknąć wplątania w karuzelę podatkową, jak poradzić sobie z kontrolą podatkową w tym zakresie oraz o tym, że z praktyki orzeczniczej wynika, że najlepiej byłoby zatrudnić w firmie na stałe detektywa.

Skala przestępstw w VAT jest ogromna – traci na tym jednak nie tylko Skarb Państwa, ale także rzetelni podatnicy, którzy są pozbawiani prawa do odliczenia podatku naliczonego bądź prawa do zastosowania stawki 0% w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów.

W świetle praktyki organów podatkowych, ale także, niestety, sądów administracyjnych niezwykle trudno jest uniknąć negatywnych konsekwencji podatkowych w sytuacji, w której nawet uczciwy i rzetelny podatnik zostaje „wplątany” w karuzelę podatkową przez profesjonalnego oszusta.

Na tym tle wyróżnia się bardzo ciekawy wyrok WSA we Wrocławiu z 21 czerwca 2017 r. (I SA/Wr 1341/16), w którym Sąd bardzo rzeczowo i kompleksowo analizuje orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE w tym zakresie i w oparciu o nie formułuje szereg wytycznych i wskazówek dotyczących fundamentalnych reguł prowadzenia postępowań podatkowych dotyczących należytej staranności w VAT. Co istotne WSA we Wrocławiu nie „wyjmuje” tez poszczególnych orzeczeń TSUE z kontekstu i nie posługuje się skrótami.

Czytaj więcej

05 paź

Sądy ratują interpretacje podatkowe

Male judge with a gavel presides over court proceeding, EPS 8 vector silhouette, no white objectsInterpretacje indywidualne – groźna praktyka skarbówki

W jednym z poprzednich wpisów pisaliśmy o zdarzających się, niepokojących przypadkach ograniczania dostępu do interpretacji podatkowych (zobacz wpis: Spieszmy się kochać interpretacje podatkowe).

Jednym z przejawów takiej praktyki jest sformułowanie przez organ wydający interpretację żądania uzupełnienia wnioskude facto przerzucenie na wnioskodawcę ciężaru rozwiązania problemu prawnego. 

Pisaliśmy już o przypadkach takiego działania w odniesieniu do wniosków, w których podatnicy pytali o to, czy zbywany zespół składników majątkowych stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa (organ pyta wówczas, czy ów zespół jest wyodrębniony organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie – odpowiedź na to pytanie skutkuje wydaniem „pozytywnej” interpretacji, która jednak nie ma w praktyce żadnych walorów ochronnych).

Problem ten dotyczy jednak całego szeregu innych problemów, o które pytają podatnicy (pierwsze zasiedlenie, prawo do zastosowania 8% stawki VAT czy też ulga na badania i rozwój w podatkach dochodowych).

Czytaj więcej

21 sie

Jak uniknąć wplątania w karuzelę podatkową – Ministerstwo radzi

Man puts his leg in a trap

Weryfikacja kontrahentów a dobra wiara w VAT

Oszustwa podatkowe w VAT, w tym tzw. karuzele podatkowe, stanowią współcześnie ogromny problem – tak dla budżetu państwa, jak i uczciwych podatników, rzetelnie rozliczających się ze swoich zobowiązań podatkowych.

Patrząc z perspektywy przedsiębiorców jest to zarówno utrudnienie wiążące się z zakłóceniem konkurencji na rynku (oszust może sprzedawać taniej), jak i ryzyko „wplątania” w karuzelę podatkową – tj. nabycia towaru od nieuczciwego kontrahenta i następnie – zakwestionowania odliczenia VAT przez organy podatkowe (względnie sprzedaży towaru do innego państwa UE i zakwestionowania 0% stawki VAT).

W świetle prawa UE i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE, dla zachowania prawa do odliczenia VAT podatnik powinien legitymować się tzw. dobrą wiarą (należytą starannością przy prowadzeniu działalności gospodarczej).

Szeroko o problemie pisaliśmy już w tym wpisach: Dobra wiara a karuzele podatkowe w VAT – jak sobie poradzić z kontrolą podatkową? oraz Detektyw na etacie w firmie – czyli o tzw. dobrej wierze w VAT.

Jak weryfikować kontrahentów?

Czytaj więcej

18 lip

Pierwsze zasiedlenie w VAT – co zmieni opinia Rzecznika Generalnego w sprawie Kozuba Premium Selection?

3d illustration of building construction concept

Pierwsze zasiedlenie w Trybunale Sprawiedliwości

Jak już pisaliśmy TUTAJ Trybunał Sprawiedliwości UE zajmuje się problemem zgodności polskiej ustawy o VAT z dyrektywą VAT w kontekście pierwszego zasiedlenia. Trybunał zbada, czy pojęcie pierwszego zasiedlenia nie zostało przez Polskę ukształtowane zbyt wąsko w stosunku do tego, czego wymaga dyrektywa.

Trybunał Sprawiedliwości bada sprawę na wniosek NSA, który postanowieniem z 23 lutego 2016 r. (I FSK 1573/14) zwrócił się do TS z pytaniem prejudycjalnym w tym zakresie w postępowaniu dotyczącym spółki Kozuba Premium Selection (w Trybunale sprawie nadano sygnaturę C-308/16).

Opinia Rzecznika Generalnego

4 lipca 2017 r. Rzecznik Generalny Manuel Campos Sánchez-Bordona w opinii wydanej w sprawie Kozuba Premium Selection stwierdził, że polska ustawa o VAT jest niezgodna z dyrektywą w zakresie rozumienia pojęcia pierwszego zasiedlenia.

Rzecznik podkreślił, że pierwszym zasiedleniem (w świetle dyrektywy VAT) jest już samo rozpoczęcie użytkowania budynku czy budowli (w tym także przez inwestora po ich wybudowaniu). Oznacza to, że dla pierwszego zasiedlenia (inaczej niż na gruncie polskiej ustawy o VAT) nie jest konieczne „dokonanie czynności podlegającej opodatkowaniu” (czyli np. sprzedaż, wynajęcie czy wydzierżawienie nieruchomości).

Należy spodziewać się, że Trybunał podzieli pogląd Rzecznika.

Skutki dla praktyki podatkowej

Zgodnie z aktualną praktyką organów podatkowych pierwszym zasiedleniem po wybudowaniu budynku czy budowli jest już samo ich zajęcie do używania. W tym zakresie praktyka ta odpowiada opinii Rzecznika Generalnego.

Trzeba jednak podkreślić, że już w odniesieniu do budynków wybudowanych, lecz ulepszonych organy podatkowe wyrażają dziś jednolicie pogląd, że do pierwszego zasiedlenia konieczne jest dokonanie czynności podlegającej opodatkowaniu (sprzedaż, wynajęcie, wydzierżawienie).

Zgodnie z opinią Rzecznika Generalnego samo rozpoczęcie użytkowania ulepszonego budynku skutkuje jego pierwszym zasiedleniem.

Przykład

Podatnik nabywa budynek na potrzeby własnej działalności i przeprowadza prace adaptacyjne i modernizacyjne (wydatki przekraczają 30% wartości początkowej). Następnie podatnik przenosi swoją siedzibę do zmodernizowanego budynku.

Po upływie kilku lat podatnik sprzedaje budynek. W świetle dotychczasowej praktyki podatkowej sprzedaż taka traktowana byłaby jako pierwsze zasiedlenie i podlegałaby opodatkowaniu VAT (w typowej sytuacji zastosowania nie znajdą także i inne zwolnienia – np. z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT).

Z drugiej strony w świetle opinii Rzecznika Generalnego sprzedaż taka podlegałaby zwolnieniu z VAT jako dokonana po upływie 2 lat od pierwszego zasiedlenia.

Takie rozbieżności mogą powodować stan dużej niepewności na rynku obrotu nieruchomościami.

28 cze

Rozstrzyganie wątpliwości faktycznych na korzyść podatnika a zasada in dubio pro tributario

Different direction concept. Young businessman not sure where to go

Na czym mogą polegać wątpliwości?

Właściwe rozliczenie się z podatków wymaga ustalenia przez podatnika dwóch elementów: faktów oraz prawa. Wypełniając deklarację podatkową trzeba zatem po pierwsze odtworzyć swoją wiedzę o wszelkich okolicznościach faktycznych – zdarzeniach, czynnościach, umowach, transakcjach itd., które mogą mieć wpływ na wysokość podatku.

Po drugie natomiast trzeba ustalić, jakie przepisy mają zastosowanie do sprawy podatnika, czy obowiązują czy też zostały zmienione oraz wreszcie – należy dokonać ich interpretacji (wykładni).

W odniesieniu do obu tych elementów mogą pojawić się wątpliwości, których nie można usunąć.

Wątpliwości te może też mieć organ podatkowy, który kontrolując prawidłowość rozliczeń podatnika nie będzie w stanie:

a) ustalić stanu faktycznego (np. brak dowodów) bądź też

b) rozstrzygnąć dylematów interpretacyjnych.

W mojej ocenie przypadek a) jest większym problemem w praktyce. O ile bowiem dylematy interpretacyjne można rozwikłać przy zastosowaniu odpowiednich zasad wykładni, to z ustaleniem faktów – w braku dowodów i po upływie dłuższego czasu od danego zdarzenia – może być już gorzej.

Zasada in dubio pro tributario – na czym polega?

Czytaj więcej

05 cze

Sprzedaż nieruchomości po śmierci małżonka – uchwała NSA

Divide HouseKiedy sprzedaż nieruchomości podlega wyłączeniu z opodatkowania w podatku dochodowym?

Odpłatne zbycie nieruchomości (poza działalnością gospodarczą) nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, jeśli zostanie dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie danej nieruchomości.

Dwie linie orzecznicze

Powstaje przy tym pytanie, w jaki sposób liczyć ten termin w sytuacji, w której nieruchomość nabywana jest do majątku wspólnego małżonków, a następnie, po śmierci jednego z małżonków, drugi nabywa przypadający zmarłemu udział i sprzedaje całą nieruchomość.

Czytaj więcej