Estoński CIT jest dla wielu podmiotów atrakcyjną formą opodatkowania dla spółek prowadzących aktywną działalność gospodarczą. Jednym z kluczowych warunków korzystania z tej formy opodatkowania jest jednak struktura przychodów – przychody o charakterze pasywnym nie mogą przekraczać 50% ogółu przychodów (art. 28j ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT).

W praktyce gospodarczej wiele firm korzysta z faktoringu jako narzędzia poprawy płynności finansowej. Powstaje więc pytanie: czy środki otrzymane od faktora należy traktować jako przychody z wierzytelności, które mogą zagrozić spełnieniu warunków stosowania estońskiego CIT?

Istotne światło na ten problem rzuca interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 27 stycznia 2026 r. (sygn. 0111-KDIB1-2.4010.633.2025.2.EJ). Rozstrzygnięcie to wpisuje się w restrykcyjną linię interpretacyjną organów podatkowych, jednocześnie zawiera jednak wskazówki dotyczące sposobu ustalania proporcji przychodów pasywnych do pozostałych kategorii przychodów.

Jak wyglądał stan faktyczny sprawy?

Wnioskodawcą była spółka z o.o. będąca podatnikiem CIT i korzystająca od 2023 r. z opodatkowania w formie ryczałtu od dochodów spółek. Spółka prowadzi działalność handlową i wystawia kontrahentom faktury z odroczonym terminem płatności do 90 dni.

W celu poprawy płynności finansowej spółka zawarła umowę faktoringu z instytucją finansową. W ramach tej umowy faktor nabywa wierzytelności handlowe spółki i wypłaca jej zaliczkę (ok. 90% wartości wierzytelności), natomiast pozostała część wypłacana jest po uregulowaniu należności przez kontrahenta.

Spółka powzięła wątpliwość, czy w sytuacji gdy przychody z wierzytelności przekroczą 50% przychodów ogółem – a wynikać to będzie z faktoringu – utraci prawo do opodatkowania estońskim CIT.

Jakie stanowisko przedstawiła spółka?

Zdaniem spółki przychody wynikające z faktoringu nie powinny być traktowane jako przychody pasywne z wierzytelności. Argumentacja podatnika opierała się przede wszystkim na funkcji gospodarczej faktoringu. Spółka wskazywała, że:

• faktoring jest jedynie narzędziem finansowania działalności gospodarczej,
• cesja wierzytelności ma charakter techniczny i pomocniczy,
• transakcja nie generuje realnego zysku – przeciwnie, wiąże się z kosztami prowizji faktora,
• celem regulacji o estońskim CIT jest wyłączenie z preferencji podmiotów o charakterze pasywnym (np. finansowych), a nie przedsiębiorstw prowadzących aktywną działalność handlową.

Powyższe stanowisko jest zbieżne z linią orzeczniczą sądów administracyjnych, na którą powołano się również we wniosku o wydanie interpretacji. Sądy administracyjne bowiem prezentują podejście zgodne z wykładnią celowościową, uznając faktoring za instrument finansowania działalności operacyjnej. W konsekwencji wskazują, że przychody z faktoringu nie powinny być traktowane jak przychody pasywne.

Stanowisko Dyrektora KIS

Powyższe argumenty nie przekonały Dyrektora KIS. Organ wskazał, że w ramach umowy faktoringu dochodzi do odpłatnego zbycia wierzytelności, a wierzytelność jako prawo majątkowe może być przedmiotem obrotu gospodarczego. Otrzymane od faktora środki stanowią więc przychód z odpłatnego zbycia wierzytelności.

Co istotne jednak, Organ wskazał wprost, że sprzedaż wierzytelności własnych jest odrębnym zdarzeniem gospodarczym od sprzedaży towarów lub usług.

Wynagrodzenie otrzymywane od faktora stanowi przychód z wierzytelności, a przychody te należy uwzględniać przy obliczaniu limitu 50% przychodów pasywnych określonego w art. 28j ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.

W konsekwencji organ uznał, że jeżeli przychody z tytułu sprzedaży wierzytelności w ramach faktoringu przekroczą wskazany próg, podatnik utraci prawo do opodatkowania estońskim CIT.

Interpretacja ta potwierdza restrykcyjne podejście organów podatkowych do analizowanego zagadnienia. Podobne stanowisko zaprezentowane zostało w licznych interpretacjach, m.in.:

• z 16 czerwca 2024 r. (0111-KDIB1-2.4010.202.2024.2.AW),
• z 17 maja 2024 r. (0111-KDIB1-1.4010.143.2024.2.BS oraz 0111-KDIB2-1.4010.115.2024.3.AR),
• z 10 listopada 2023 r. (0111-KDIB1-2.4010.484.2023.2.EJ),
• z 29 grudnia 2022 r. (0111-KDWB.4010.84.2022.2.AZE).

Podobne stanowisko przedstawiło również Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na interpelację poselską z 15 października 2024 r., wskazując, że przychody z faktoringu należy uwzględniać przy analizie limitu przychodów pasywnych.

Wnioski praktyczne dla przedsiębiorców

Mimo tego, że omawiana interpretacja potwierdza restrykcyjne podejście organów podatkowych do faktoringu na gruncie estońskiego CIT, z perspektywy podatników korzystających z estońskiego CIT ma istotne znaczenie praktyczne.

Na szczególną uwagę w interpretacji z 27 stycznia 2026 r. zasługuje to, że organ wprost wskazał, iż sprzedaż wierzytelności własnych stanowi odrębne zdarzenie gospodarcze od wcześniejszych transakcji, w wyniku których powstał przychód należny – tj. od sprzedaży towarów na rzecz kontrahentów.

W konsekwencji przy ocenie spełnienia warunku z art. 28j ustawy o CIT należy zestawić przychody z działalności operacyjnej z przychodami ze sprzedaży wierzytelności (uzyskiwanymi w ramach faktoringu) i dopiero na tej podstawie ustalić, czy przekroczony został próg 50% przychodów.

W praktyce oznacza to, że samo korzystanie z faktoringu nie musi automatycznie prowadzić do utraty prawa do estońskiego CIT. Kluczowe znaczenie ma jednak prawidłowe ustalenie struktury przychodów oraz sposób ich wykazywania. Przedsiębiorcy korzystający z faktoringu powinni zatem dokładnie przeanalizować, jaki udział w ich przychodach stanowią przychody ze sprzedaży wierzytelności i czy nie zbliżają się one do ustawowego progu 50%. W razie wątpliwości warto również rozważyć konsultację z doradcą podatkowym oraz biegłym rewidentem, aby odpowiednio ocenić ryzyka podatkowe związane z rozliczaniem faktoringu na gruncie estońskiego CIT.