Węzeł gordyjski w spółce komandytowej – czyli o neutralności wypłat zysku komplementariuszom

wezel

Gdzie leży problem?

Po “wejściu” w CIT spółki komandytowej zyski wypłacane wspólnikom podlegają podwójnemu opodatkowaniu. Raz – na poziomie samej spółki, drugi raz – przy wypłacie. Podatek od wypłat zysku pobierany jest przez spółkę jako płatnika.

Ustawodawca postanowił jednak zneutralizować efekt podwójnego opodatkowania dochodu w odniesieniu do zysków wypłacanych komplementariuszom. Dlaczego? Chodzi o to, że ci wspólnicy ponoszą pełną, nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania spółki (podobnie jak np. wspólnicy spółek jawnych). Skoro tak, to nie powinni być “karani” podwójnym opodatkowaniem.

W związku z tym do ustaw o podatkach dochodowych wprowadzono mechanizm, zgodnie z którym podatek od wypłaty komplementariuszowi zysku spółki pomniejsza się o część CIT spółki komandytowej (przypadającą oczywiście na udział w zyskach spółki tego wspólnika).

Praktyka (a także kodeks spółek handlowych) dopuszcza wypłatę wspólnikom (w tym komplementariuszom) zaliczek na poczet zysku. Spółka komandytowa płaci w ciągu roku zaliczki na poczet CIT. Pytanie zatem, czy spółka, wypłacając w ciągu roku zaliczkę na poczet zysku komplementariuszom może pomniejszyć podatek z tego tytułu o “swoje” zaliczki na poczet CIT? Pytanie, czy w ogóle powstaje przychód z tytułu wypłaty zaliczki?

Wyrok NSA z 3 grudnia 2021 r.

W bardzo ciekawym orzeczeniu z 3 grudnia 2020 r. (II FSK 2048/18) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że:

  1. Z tytułu wypłaty zaliczki na poczet zysku powstaje przychód.
  2. Nie ma możliwości pomniejszenia tego przychodu o zaliczkę na CIT spółki komandytowej, ponieważ odlicza się CIT należny za dany rok podatkowy – a kwota tego podatku nie jest znana w trakcie roku.
  3. Skoro jednak kwota odliczenia nie jest znana, to mimo że z tytułu wypłaty zaliczki komplementariuszowi powstaje przychód (obowiązek podatkowy), to nie powstaje zobowiązanie podatkowe.

Wnioski: wypłacając zaliczkę na poczet zysku komplementariuszowi spółka nie pobiera podatku dochodowego. Podatek płacony jest dopiero po zakończeniu roku podatkowego (jak się wydaje – po złożeniu przez spółkę zeznania rocznego CIT-8 – względnie po upływie terminu na złożenie tego zeznania).

Jaka jest praktyka organów podatkowych?

Wyrok NSA oczywiście nie tworzy prawa, jest jednak ciekawą i ważną wskazówką, w jaki sposób można interpretować regulacje ustaw o podatkach dochodowych w tym zakresie. Rodzi się oczywiście pytanie o to, w jaki sposób do tego problemu podejdą organy podatkowe.

W najnowszej interpretacji z 19 kwietnia 2021 r. (0115-KDIT1.4011.61.2021.1.MR) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że spółka ma obowiązek pobrać podatek od wypłaty zaliczki komplementariuszowi. Nie ma przy tym możliwości pomniejszenia tego podatku o CIT spółki. Wspólnicy mogą natomiast wystąpić o zwrot nadpłaty po zakończeniu roku podatkowego. Dyrektor KIS nie pozwolił przy tym na “odliczenie” tych nadpłat od podatku od wypłat zaliczek w kolejnym roku podatkowym.

W interpretacji nie nawiązano do wyroku NSA z 3 grudnia 2020 r., trudno zatem jednoznacznie ocenić potencjalny wpływ tego orzeczenia na praktykę. Trzeba jednak założyć, że przyjęcie, że zobowiązanie podatkowe z tytułu wypłaty zaliczki komplementariuszowi w trakcie roku nie powstaje będzie obarczone ryzykiem.

Warto mieć ten problem na względzie planując tzw. “roszadę” ról komandytariusza i komplementariusza. Trzeba zakładać, że komplementariusz, otrzymujący w trakcie roku zaliczki, potencjalnie uniknie podwójnego opodatkowania, ale dopiero po zakończeniu roku podatkowego w drodze zwrotu nadpłaty.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *