06 kwi

Działalność gospodarcza we własnym domu a podatki

Wszędzie dobrze, ale w domu… najtaniej

Prowadzenie działalności gospodarczej we własnym domu (mieszkaniu) jest popularne wśród osób fizycznych będących przedsiębiorcami – rozwiązanie to pozwala m.in. oszczędzić na opłatach związanych z wynajmem lokalu użytkowego (jest to więc dobra opcja „na start”). Istnieje też grupa przedsiębiorców, którzy pomimo tego, że stać ich na wynajem biura, wolą pracować w domu (w szczególności dotyczy to przedsiębiorców z tych branż, w których posiadanie własnego biura nie jest koniecznością).

Warto pamiętać, że wykorzystywanie własnego domu (lokalu mieszkalnego) w działalności gospodarczej wywołuje określone skutki podatkowe. Dziś chcemy zaprezentować kilka zagadnień w tym zakresie.

Koszty uzyskania przychodów

Przedsiębiorca prowadzący działalność w mieszkaniu może przede wszystkim amortyzować tę część powierzchni użytkowej domu (mieszkania), która wykorzystywana jest na cele prowadzonej działalności. Istnieje tu szereg możliwości – można wybrać jedną z dwóch metod amortyzacji (ogólną albo uproszczoną), a w przypadku wyboru metody ogólnej, wartość początkową nieruchomości można ustalić stosując cenę nabycia, koszt wytworzenia albo wartość rynkową.

Przykładowo, wybierając metodę ogólną, podatnik może wprowadzić do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych nieruchomość według ceny jej nabycia, na którą składa się kwota należna zbywcy (czyli cena sprzedaży), powiększona np. o koszty kredytu, tj. odsetki i prowizje (o czym stanowi art. 22g ust. 3 u.p.d.o.f.). Wartość początkową będą powiększać jednak wyłącznie te koszty kredytu, które zostały naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania. Koszty naliczane w okresie późniejszym (tj. po dacie przyjęcia składników majątku do używania) stanowią koszty uzyskania przychodów rozliczane „na bieżąco”.

Jeżeli nieruchomość mieszkalna stanowi współwłasność przedsiębiorcy, jej wartość początkową ustala się w takiej proporcji jej wartości, w jakiej pozostaje udział tego przedsiębiorcy we współwłasności tego składnika majątku (stosownie do art. 22g ust. 11 u.p.d.o.f.). Opisana zasada nie ma jednak zastosowania do składników majątku stanowiących wspólność majątkową małżonków (w tej sytuacji wartością początkową będzie pełna wartość środka trwałego ustalona według ww. zasad), chyba że małżonkowie wykorzystują składnik majątku w działalności gospodarczej prowadzonej odrębnie.

Co istotne, jeśli tylko część nieruchomości jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, odpisów amortyzacyjnych dokonuje się w wysokości ustalonej od wartości początkowej nieruchomości odpowiadającej stosunkowi powierzchni użytkowej wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej do ogólnej powierzchni użytkowej tej nieruchomości (art. 22f ust. 4 u.p.d.o.f.). Należy pamiętać, że – co do zasady – od budynków i lokali mieszkalnych odpisów amortyzacyjnych dokonuje się według stawki 1,5%. Warto zauważyć, że w pewnych przypadkach stawka amortyzacyjna może wynosić więcej (nawet 10%), co oznacza możliwość znacznego zmniejszenia podatku do zapłaty!

Amortyzować można nie tylko samą nieruchomość, ale także zakupione do niej wyposażenie służące prowadzeniu działalności gospodarczej, jeżeli jego jednostkowa wartość jest wyższa niż 3500 zł (należy pamiętać o wybraniu odpowiedniej stawki amortyzacyjnej). Jeśli cena jednostkowa zakupionego sprzętu (np. mebla) nie przekroczy 3500 zł, wówczas wydatki na jego zakup stanowią koszt uzyskania przychodów potrącalny jednorazowo.

Prowadząc działalność gospodarczą w domu, przedsiębiorca ponosi także koszty związane z eksploatacją nieruchomości (np. tzw. czynsz „administracyjny” płatny za lokale w budynkach wielorodzinnych, koszty mediów itd.). Koszty te można uwzględnić w rachunku podatkowym proporcjonalnie do zajmowanej powierzchni użytkowej na potrzeby działalności (co potwierdza np. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 15 października 2012 r., IBPBI/1/415-840/12/ESZ).

Podatek od nieruchomości

Stawki podatku od nieruchomości są zróżnicowane. Wyższa stawka podatku ma zastosowanie do lokali przeznaczonych pod działalność gospodarczą. Pojawia się zatem wątpliwość, czy w odniesieniu do powierzchni użytkowej nieruchomości mieszkalnej, wykorzystywanej na potrzeby działalności gospodarczej, należy opłacać podatek w wyższej stawce.

Samorządowe organy podatkowe podkreślają, że jeżeli lokal mieszkalny lub jego część został zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, ale powierzchnie zajmowane na prowadzenie działalności gospodarczej służą jednocześnie celom mieszkalnym, to będą one korzystały ze stawki właściwej dla budynków mieszkalnych (czyli będą opodatkowane niższą stawką) – zob. interpretację Prezydenta Miasta Wrocławia z 11 czerwca 2014 r. (WPO-KP.310.4.2014.KD) oraz interpretację Prezydenta Miasta Łodzi z 3 sierpnia 2007 r. (IIIRF 31100/1/02/07). Pogląd ten jest konsekwencją wyroku NSA z 11 sierpnia 1992 r. (SA/Wr 650/92), w którym stwierdzono, że aby część budynku mieszkalnego była opodatkowana jak powierzchnia służąca wykonywaniu działalności gospodarczej, musi dojść do wyłączenia w tym zakresie funkcji mieszkalnych.

Przykładowo, jeżeli podatnik przeznacza jeden pokój w swoim domu na potrzeby prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej i nie wykorzystuje tego pokoju do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych (swoich i rodziny), otwiera to pole to uznania, że powierzchnia tego pokoju powinna być opodatkowana według stawki właściwej dla lokali przeznaczonych pod działalność gospodarczą.

Spotkania biznesowe poza domem

Zdarza się, że przedsiębiorca pracujący w domu chce spotkać się z kontrahentem poza miejscem swojej pracy (i zamieszkania). Czy koszty takiego spotkania, sfinansowanego przez przedsiębiorcę, na które składają się wydatki na posiłki lub napoje, podlegają zaliczeniu w poczet kosztów uzyskania przychodów?

W świetle dominującego obecnie poglądu, nie podlegają wykluczeniu z kosztów uzyskania przychodów ponoszone przez podatników wydatki na napoje (np. kawa, herbata, woda mineralna, soki) lub posiłki (np. lunche), niezależnie od miejsca ich podawania (w siedzibie podatnika, czy też poza nią), podawane podczas prowadzenia rozmów np. z kontrahentami, dotyczących zakresu prowadzonej przez podatników działalności gospodarczej (zob. wyrok NSA z 5 kwietnia 2015 r., II FSK 483/13). Warto jednak pamiętać, że jeśli wyłącznym bądź dominującym celem ponoszonych kosztów jest wykreowanie pewnego wizerunku podatnika, to wydatki te mają charakter reprezentacyjny, więc nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 23 u.p.d.o.f (por. uchwałę NSA z 8 kwietnia 2013 r., II FPS 7/12).

Nie ulega wątpliwości, że wydatki ponoszone np. na wynajem sali konferencyjnej „na godziny”, jak również koszty korzystania z usług coworkingu, mogą być zaliczane w poczet kosztów uzyskania przychodów.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>